Nieuwe digitale toepassingen, zoals AI, vereisen een integer gebruik in alle organisaties, omdat een gebrek aan integriteitsbewustzijn in het digitale domein kan leiden tot ongewenste gevolgen en maatschappelijke risico’s. Het Huis voor Klokkenluiders heeft daarom een brochure ontwikkeld dat werkgevers kan helpen hoe digitale middelen integer gebruikt kunnen worden in hun organisatie.
Beeld: © Huis voor Klokkenluiders
In bedrijfsvoering zijn digitale middelen zoals cloudtoepassingen voor documentenbeheer en bedrijfssoftware als CRM-systemen moeilijk weg te denken. Onder andere door de krappe arbeidsmarkt en door de (onterechte) aanname dat geautomatiseerde, datagedreven informatie foutloos is, zijn AI-toepassingen ook steeds meer onderdeel geworden van onze werkprocessen.
Deze nieuwe middelen vereisen integriteitsbewustzijn in het digitale domein. Werkgevers en integriteitsfunctionarissen moeten daarom (extra) aandacht hebben voor de wijze waarop ze op het digitale vlak zorg dragen voor de integriteit van de organisatie. Digitalisering en AI zijn twee hele grote onderwerpen. Het Huis wil deze onderwerpen in de brochure met integriteitsmanagement simpel en toepasbaar maken. Het bevat tips voor werkgevers over hoe digitale middelen integer gebruikt kunnen worden. Ook maken we werkgevers bewust op welke onderdelen van het integriteitsmanagement ontwikkelingen als AI invloed kunnen hebben. Dit wordt gedaan door de zeven onderdelen van de integriteitsinfrastructuur toe te passen op de integriteitsrisico’s van de omgang met digitale middelen.
De belangrijkste tips:
1. Zorg voor duidelijke kaders en visie op integer digitaal werken: communiceer helder welke regels en verwachtingen gelden voor het gebruik van digitale middelen, leg de visie over digitale integriteit van de directie vast in het integriteitsbeleid en neem een beschrijving van integer digitaal gedrag op in de gedragscode van je organisatie.
2. Richt risicobeheersing en compliance in: voer een risicoanalyse uit voor het gebruik van digitale middelen met aandacht voor functie-specifieke risico’s en de impact van AI. Zorg voor transparantie en verantwoording over de inzet van digitale middelen en houdt rekening met wet- en regelgeving zoals de AI Act om boetes en reputatieschade te voorkomen.
3. Beperk AI-gebruik in HR-processen en zorg bij gebruik voor menselijke toetsing en afweging. Toets beslissingen die AI maakt en voorkom overmatige monitoring van medewerkers.
4. Investeer in kennis en deskundigheid door training aan te bieden in AI geletterdheid. Zorg voor een open meldcultuur door signalen serieus te nemen.
5. Evalueer en streef naar continue verbetering door een plan-do-check-act cyclus toe te passen, openlijk te communiceren over fouten en leerpunten en regelmatig digitale middelen te evalueren op betrouwbaarheid, uitlegbaarheid en doelgerichtheid.