SAMENVATTING

Deze brochure is gemaakt voor werkgevers die hun integriteitsbeleid willen actualiseren. En dan specifiek op het gebied van integriteitsrisico’s die (het gebruik van) digitale middelen met zich mee kunnen brengen.

De brochure [1] gaat vooral over de implicaties van middelen die gebruik maken van generative/agentic AI[2] in het bijzonder.

De brochure schetst een beeld van hoe een integere digitale werkomgeving eruit kan zien en biedt handvaten voor organisaties hoe om te gaan met de specifieke integriteitsrisico’s. De brochure gebruikt de integriteitsinfrastructuur van het Huis voor Klokkenluiders om tips, aandachtspunten en vragen mee te geven ten behoeve van een integere digitale werkomgeving.

De belangrijkste tips zijn samengevat:[3]

  1. Zorg voor duidelijke kaders en visie op integer digitaal werken: communiceer helder welke regels en verwachtingen gelden voor het gebruik van digitale middelen, leg de visie over digitale integriteit van de directie vast in het integriteitsbeleid en neem een beschrijving van integer digitaal gedrag op in de gedragscode van uw organisatie.
  2. Richt risicobeheersing en compliance in: voer een risicoanalyse uit voor het gebruik van digitale middelen met aandacht voor functie-specifieke risico’s en de impact van AI. Zorg voor transparantie en verantwoording over de inzet van digitale middelen en houdt rekening met wet- en regelgeving zoals de AI Act om boetes en reputatieschade te voorkomen.
  3. Beperk AI-gebruik in HR-processen en zorg bij gebruik voor menselijke toetsing en afweging. Toets beslissingen die AI maakt en voorkom overmatige monitoring van medewerkers.
  4. Investeer in kennis en deskundigheid door training aan te bieden in AI geletterdheid. Zorg voor een open meldcultuur door signalen serieus te nemen.
  5. Evalueer en streef naar continue verbetering door een plan-do-check-act cyclus toe te passen, openlijk te communiceren over fouten en leerpunten en regelmatig digitale middelen te evalueren op betrouwbaarheid, uitlegbaarheid en doelgerichtheid.

Hoe kan uw organisatie deze vijf punten concreet inzetten om een cultuur van integere digitale werkomgeving te versterken? In de hoofdstukken die volgen, worden de bovenstaande punten voorzien van concrete handvatten.

[1] Deze brochure is gebaseerd op het eerdere werk van Kristien Verbraeken bij het Huis voor Klokkenluiders. Op deze versie van de brochure las vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken AI-expert Jurriaan Raaijmakers mee. Het Huis is hem dankbaar voor zijn bijdrage.

[2] Met generatieve AI bedoelt het Huis voor Klokkenluiders een algoritme dat reageert op een prompt door content te creëren, zoals een tekst of een afbeelding. Met agentic AI bedoelen wij een systeem dat proactief en autonoom complexe taken uitvoert die bestaan uit meerdere stappen.

[3] Bij wijze van experiment is deze samenvatting gemaakt met behulp van Le Chat AI.