Het afgelopen jaar zijn er 330 meldingen gedaan van een vermoeden van een misstand op het werk (klokkenluidersmelding) bij een Nederlandse bevoegde autoriteit. Daarnaast kwamen er 29 meldingen binnen bij het Huis voor Klokkenluiders van melders die zich persoonlijk onheus behandeld voelen, na het doen van een melding bij hun eigen werkgever. De toename van het aantal meldingen past in de trend die het Huis voor Klokkenluiders de afgelopen drie jaar ziet. In 2024 meldden 183 mensen een vermoede misstand bij een daartoe bevoegde autoriteit en in 2023 waren dat 85 mensen.
De meldingen gaan over een groot aantal verschillende zaken zoals witwassen, productveiligheid, verkeerd omgaan met persoonsgegevens, fraude of consumentenbescherming. 108 van de meldingen zijn in onderzoek genomen.
Wet bescherming klokkenluiders (Wbk)
De melders krijgen bescherming vanuit de Wet bescherming klokkenluiders (Wbk). Sinds de invoering van de Wbk in 2023, kunnen vermoedens van maatschappelijke misstanden en overtreding van bepaalde regels die in de Europese Unie gelden – zogeheten schendingen van het Unierecht - direct worden gedaan via de meldkanalen van bevoegde autoriteiten die hier in de wet voor zijn aangewezen. Zo’n tweederde van de meldingen ging over een mogelijke schending van het Unierecht. De overige betroffen mogelijke maatschappelijke misstanden.
In de Wbk zijn negen bevoegde autoriteiten aangewezen waar een klokkenluider terecht kan als hij een (externe) melding wil doen. Die negen autoriteiten behandelen de klokkenluider en de melding volgens verplichte wettelijke regels van de Wbk. Denk aan de inrichting van de meldkanalen, de vertrouwelijke omgang met meldingen en een wettelijke reactietermijn.
Negen wettelijk aangewezen autoriteiten
In Nederland zijn, naast het Huis voor Klokkenluiders, de Autoriteit Consument en Markt, de Autoriteit Financiële Markten, de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming, de Autoriteit Persoonsgegevens, De Nederlandsche Bank, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit en de Nederlandse Zorgautoriteit in de wet aangewezen als bevoegde autoriteit. Het Huis voor Klokkenluiders coördineert en rapporteert namens de bevoegde autoriteiten.