
1. Organisatiedoelen
Een organisatie, of dat nou een private onderneming is of een organisatie in de (semi-) publieke sector, is er met een reden.
Hoofd- en subdoelen van elke organisatie
Elke organisatie heeft doelen voor ogen, wil producten en/of diensten leveren waaraan behoefte is, vanuit een commercieel of maatschappelijk perspectief. Of, afgeleid van de Nederlandse Corporate Governance Code: elke organisatie is een lange termijn samenwerkingsverband van diverse bij de organisatie betrokken stakeholders en streeft naar het creëren van duurzame waarde op de lange termijn.
Om het overkoepelende doel van duurzame lange-termijn waardecreatie te kunnen realiseren, is de realisatie van een aantal afgeleide doelen essentieel:
- De organisatie moet zorgen voor financieel-economische stabiliteit en continuïteit voor de eigen en/of andere organisaties.
- De organisatie moet zorgen voor fysieke veiligheid voor werknemers en andere belanghebbenden[i];
- De organisatie moet zorgen voor sociale veiligheid voor werknemers en andere belanghebbenden;
[i] Bijvoorbeeld: afnemers, cliënten, patiënten, studenten, burgers, omwonenden, leveranciers
Noodzakelijke keuzes en beslissingen vragen om integer handelen
Om doelen te kunnen realiseren, worden in elke organisatie continu keuzes gemaakt en beslissingen genomen, variërend van strategische keuzes voor de langere termijn tot dagelijkse operationele beslissingen. En omdat er sprake is van een groot en divers speelveld aan belangen en belanghebbenden brengen die keuzes per definitie spanningen met zich mee. Belangen lopen niet altijd parallel en zijn soms tegenstrijdig aan elkaar. Om een klant tevreden te stellen, moet er wellicht overgewerkt worden, maar te hoge werkdruk gaat ten koste van het welzijn van werknemers. Om op de lange termijn succesvol te kunnen blijven, moet geïnvesteerd worden in innovatie. Maar daardoor is minder budget beschikbaar om op korte termijn kleine investeringen te doen. Vanuit duurzaamheidsperspectief is het gebruiken van gerecycled plastic beter, maar nieuw geproduceerd plastic is goedkoper en op grotere schaal verkrijgbaar.
Bij sommige keuzes is de organisatie gebonden aan wet- en regelgeving. Aanbestedingsregelgeving is bedoeld om te zorgen voor een eerlijk speelveld, Arbowetgeving is gericht op veilige werkomstandigheden en discriminatie is bij wet verboden. Bij andere keuzes ontbreekt specifieke regelgeving en/of spelen morele waarden en normen een zwaardere rol.
Dat brengt ons bij het belang van integriteit en integer handelen, met als doel het goede te doen op de goede manier, om integriteitsschendingen te voorkomen.[i] We gaan daar in het volgende hoofdstuk nader op in
[i] Meer lezen over het begrippenkader rondom integrteit, zie de Verkenning Integriteitsmanagement & de integriteitsmanager