Introductie

Inleiding

Een van de uitgangspunten van het Huis voor Klokkenluiders is dat werkgevers integriteitsbeleid hebben om integriteitsschendingen te voorkomen. De laatste tijd is er in de maatschappij veel aandacht voor sociale (on-) veiligheid en grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer. Vaak worden al die begrippen ook in één adem genoemd. Het één heeft wel met het ander te maken, maar lang niet altijd wordt uitgelegd wat er met deze begrippen wordt bedoeld. Maar wat betekenen de verschillende begrippen die voorbij komen precies? Wat is de onderlinge samenhang en hoe verschillen ze van elkaar?

Leeswijzer

In deze handreiking geeft het Huis voor Klokkenluiders een toelichting op de begrippen integriteit in relatie tot sociale en psychologische veiligheid. We maken inzichtelijk hoe integriteitsbeleid al deze begrippen omvat. Dit verduidelijkt voor werkgevers waar het over gaat om vervolgens een effectief beleid te kunnen voeren.

Het Huis voor Klokkenluiders vindt het belangrijk dat werkgevers aandacht hebben voor integriteit in algemene zin en daarbinnen voor sociale veiligheid. Daarom behandelen we deze begrippen niet uitsluitend in relatie tot de Wet bescherming klokkenluiders (Wbk), maar vanuit een breder perspectief. Integriteitsschendingen kunnen immers leiden tot maatschappelijke misstanden. Een sociaal veilig werkklimaat draagt bij aan het voorkomen en tijdig ontdekken van schendingen. Zorgen en signalen zijn beter bespreekbaar zodat niet-integer gedrag niet verder escaleert. Niet-integer gedrag blijft beperkt en een sneeuwbaleffect wordt voorkomen. Een sociaal veilig klimaat helpt ook om melders van mogelijke misstanden te beschermen.

Voordat we specifiek ingaan op sociale veiligheid schetsen we voor een goed begrip eerst de context rondom integriteit, integriteitsrisico’s en integriteitsschendingen. Want ook daar is nogal eens sprake van begripsverwarring.

In deze brochure wordt met ‘hij/hem’ ook ‘zij/haar’ en ‘hen/die’ bedoeld.