Onderzoek - 1
Onderzoek doen naar benadeling en misstanden
Iemand die een misstand op het werk vermoedt, kan een verzoek tot onderzoek indienen bij het Huis. De afdeling Onderzoek van het Huis kan onderzoek doen naar een misstand met maatschappelijk belang en/of naar (mogelijke) benadeling van de melder door de werkgever na het doen van de melding.
Er zijn vele instanties die onderzoek naar een misstand kunnen doen. De werkgever zelf na een interne melding, en de op specifieke domeinen toeziende bevoegde autoriteiten na een externe melding. Het Huis als bevoegde autoriteit heeft daarop een aanvullende bevoegdheid en kan als ‘last resort’ (artikel 6, eerste lid sub d Wbk) ook onderzoek doen naar een misstand. Het Huis heeft echter als enige van de door de wet aangewezen bevoegde autoriteiten bevoegdheid om onderzoek te doen naar de benadeling van een melder.
Onderzoekstoetsen in 2025
| 2023 | 2024 | 2025 | |
|---|---|---|---|
| Uit eerdere jaren | 8 | 12 | 7 |
| Nieuw ontvangen | |||
| - misstand | 21 | 12 | 58 |
| - bejegening | 6 | 14 | 29 |
| - EU-inbreuken | 1 | 2 | 6 |
|
Totaal nieuw ontvangen | 28 | 28 | 93 |
| Afgerond | 24 | 33 | 50 |
| Nog in behandeling | 12 | 7 | 50 |
Het Huis wordt zoals gezegd door steeds meer mensen gevonden, ook voor een verzoek tot onderzoek: het aantal verzoeken tot onderzoek is ruim verdrievoudigd. In 2025 ontving het Huis 93 verzoeken tot onderzoek. In 2024 was dat aantal 28. Het Huis ziet zowel in de context als in de aard van (het vermoeden van een) misstand meer complexiteit. Die combinatie (toename aantallen en complexiteit) heeft geleid tot een wachtrij waardoor binnengekomen verzoeken niet direct konden worden opgepakt voor beoordeling. Verzoekers krijgen daar altijd bericht over. Er is (vrijwel) altijd telefonisch contact en via e-mail met verzoekers gedurende de beoordeling van hun verzoek.
Noemenswaardig is dat er bijna twee keer zoveel verzoeken tot onderzoek naar (het vermoeden van een) misstand zijn ingediend (58 keer) dan naar bejegening/benadeling (29 keer). Het Huis had verwacht dat dit juist andersom zou zijn aangezien het als enige van de bevoegde autoriteiten benadelingsonderzoek verricht en zoals gezegd zelf ‘last resort’ is als het om een misstandonderzoek gaat. In 2025 ontving de afdeling ook 6 verzoeken tot onderzoek naar EU-inbreuken, in 2024 waren dat er 2. De meeste verzoekers van een bejegeningsonderzoek vragen vaak tegelijk om een onderzoek naar (het vermoeden van een) misstand.
Beeld: © Huis voor Klokkenluiders
In 2025 kreeg de afdeling 29 van dergelijke ‘combinatieverzoeken’ binnen. Ook zijn er meer verzoeken tot onderzoek binnengekomen vanuit de private sector (43) tegenover 27 uit de publieke sector en 22 uit de semi-publieke sector. De diversiteit van onderwerpen waar (het vermoeden van) een misstand betrekking op kan hebben, is groot. Deze varieert van financiële onregelmatigheden, mismanagement in een organisatie, fraude, sociale (on)veiligheid tot corruptie.