Kennis & Preventie - 2

IntegriteitsWijzer

Deze integriteitsinfrastructuur benadert het integriteitsbeleid vanuit zeven aandachtsgebieden. In samenhang geeft dit een goed basisbeeld van het integriteitsbeleid. Aan de hand van 35 vragen ontvangt de organisatie direct inzicht, een overzicht en een handelingsperspectief in de vorm van een rapport. De uitkomsten zijn een goed uitgangspunt om beleid te maken, aan te scherpen of te verbeteren.

In 2025 is de IntegriteitsWijzer 228 keer ingevuld (door in totaal 180 unieke organisaties). De tool biedt de mogelijkheid voor meerdere functionarissen in dezelfde organisatie om de IntegriteitsWijzer in te vullen zodat er een meer gedragen beeld ontstaat. Uit de cijfers blijkt dat van deze mogelijkheid gebruik wordt gemaakt. Verkregen data wordt vanzelfsprekend niet verbonden aan de invuller of organisatie zelf maar wordt gebruikt voor algemene inzichten. Het volgende valt op: 

1. Er wordt goed gescoord op de elementen die over de basisinrichting van het integriteitsbeleid gaan, zoals de beschikbaarheid van een vertrouwenspersoon en het vertalen van de waarden en normen van de organisatie door middel van een gedragscode.
2. Nieuwe medewerkers worden actief gewezen op het belang van integriteit. 
3. De interne communicatie over integriteit blijft echter achter. Dit geldt ook voor ondersteuning door training en workshops.
4. Bij de helft van de invullers in 2025 vindt geen regelmatige integriteitstraining voor werknemers plaats.

Omdat het Huis ziet dat er behoefte bestaat aan handvatten op het gebied van integriteitsmanagement bij internationale bedrijven in Nederland en Nederlandse bedrijven met veel anderstalige medewerkers, is er sinds het najaar van 2025 een Engelstalige versie van de IntegriteitsWijzer beschikbaar.

Presentaties en paneldiscussies

Het Huis wordt vaak gevraagd om een toelichting te geven over zijn rol in het integriteitslandschap. Dat doet het Huis natuurlijk graag en daarbij wordt ingegaan op de drie hoofdtaken; preventie, advies en onderzoek. In 2025 zijn hierover 25 presentaties gegeven. Verder is er bijgedragen aan panel- discussies en zijn diverse andere presentaties gegeven. Er zijn presentaties gegeven bij verschillende instanties zoals Defensie, het Rijk, een Universitair Medisch Centrum, Klein Lef (een samenwerkingsverband van kleinere uitvoeringsorganisaties) en het Fraude Filmfestival. En bij private (branche) organisaties, waaronder bij de International Chamber of Commerce (ICC) in de week van de integriteit (27 tot 31 oktober 2025). De presentaties gingen over integriteitsmanagement en hoe organisaties ervoor kunnen zorgen dat integriteitsschendingen, misstanden en sociale onveiligheid worden voorkomen.

Veermanlezing – de jaarlijkse lezing van het Huis

Op vrijdag 20 juni 2025, organiseerde het Huis voor de derde maal de jaarlijkse Veermanlezing. Dit in aanloop naar International Whistleblower Day op 23 juni. Dit jaar verzorgde professor mr. Marjan Olfers de Veermanlezing met een betoog over het onderwerp intern integriteitsonderzoek. Met als startpunt het boek ‘Homo Ludens’ van Nederlands historicus Huizinga, die in de ‘spelende mens’ uiteenzet hoe er wordt omgegaan met valsspelers en spelbrekers. Vervolgens ging een panel, samengesteld uit experts op verschillende vlakken binnen de integriteit, in discussie over het hoofdthema ‘intern onderzoek’.

Het onderwerp werd door de panelleden vanuit verschillende invalshoeken belicht: vanuit de melder, de beklaagde, de werkgever en de onderzoeker. De lezing werd onder andere bijgewoond door vertegenwoordigers en bestuurders uit het bedrijfsleven, de overheid, brancheorganisaties, vakbonden, toezichthouders, inspecties en politiek.

Sociale (on)veiligheid

Het is al eerder genoemd: de laatste jaren is er veel te doen over sociale (on)veiligheid. Ook over dit onderwerp gaf het Huis afgelopen jaar presentaties. Onder andere bij de ICC. Het Huis signaleert dat sociale (on)veiligheid en integriteit vaak los van elkaar worden gezien terwijl het Huis een goed integriteitsbeleid als een voorwaarde voor sociale veiligheid
ziet. Om fraude en corruptie of ongewenst gedrag te melden is een sociaal veilige omgeving nodig. Dit vraagt om integriteitsbeleid met een goede meldregeling, adequate opvolging en heldere maatregelen en procedures. In 2025 is voorlichtingsmateriaal gemaakt over het verband tussen sociale veiligheid en integriteit. Dit wordt in 2026 gepubliceerd.