KWETSBARE FUNCTIES

INTEGRITEITSRISICO’S EN HET EFFECT VAN SCHENDINGEN

De gevolgen van een schending kunnen groot zijn en daarom dragen organisaties een grote verantwoordelijkheid om integriteit over de gehele lijn te bevorderen en schendingen zoveel als mogelijk te helpen voorkomen. Zo beschermen zij zowel de eigen organisatie als de medewerkers en overige betrokkenen. Het is belangrijk dat een werkgever oog houdt voor bredere maatregelen, die alle werknemers en de gehele organisatie aangaan (denk aan een meldregeling, gedragscode, de inzet van vertrouwenspersonen, etc.). Daarnaast moet een werkgever ook oog hebben voor het individu. Immers, uiteindelijk is iedere integriteitsschending terug te brengen tot het doen of juist laten van een (of meerdere) individu(en). Ook wanneer zij handelen als onderdeel van een groter collectief.

PROCESSEN VERSUS HET INDIVIDU

Deze brochure richt zich op risicobeheersing op het gebied van integriteit. Hierin is het identificeren en beoordelen van risico’s op procesniveau de meest gangbare wijze. Hierover is meer te lezen in onze brochure over de Integriteitsrisicoanalyse. In dit huidig document nemen we juist de individuele medewerkers als startpunt en kijken we naar integriteitsrisico’s op functieniveau. Door integriteitsbeleid te richten op de werknemer neemt de werkgever diens verantwoordelijkheid op het gebied van goed werkgeverschap*. Zo kan de werkgever gerichter beheersmaatregelen nemen en maakt hij zowel de organisatie als werknemers weerbaarder tegen integriteitsrisico’s.

De impact van een integriteitsschending door een medewerker hangt onder meer af van de mate waarin die schade kan aanrichten in diens functie. Immers, verduistering door een medewerker die geautoriseerd is om de zakelijke rekeningen van een onderneming te beheren kan potentieel meer (financiële) schade aanrichten dan een medewerker die geen directe toegang heeft tot zakelijke rekeningen.

Of een medewerker in de toekomst misbruik zal maken van zijn bevoegdheden of van de middelen die de werkgever hem ter beschikking stelt, laat zich moeilijk voorspellen. Het is niet de bedoeling dat een werkgever al zijn medewerkers op voorhand als onbetrouwbaar ziet en met argwaan benadert. Dit kan een negatief effect hebben op de organisatiecultuur. Wel zijn er vaak kwetsbaarheden aan te wijzen die het risico op een integriteitsschending vergroten. Soms liggen deze verscholen in de organisatie zelf (niet of niet juist toepassen van vier-ogen principe), soms bij de werknemer (wanneer deze bijvoorbeeld financiële problemen heeft). Het is zowel in het belang van de organisatie als de werknemer dat de werkgever deze kwetsbaarheden detecteert, erkent en zoveel mogelijk wegneemt. In het volgende hoofdstuk wordt middels een plan van aanpak toegelicht hoe een werkgever dit kan doen.

* Artikel 7:611 van het Burgerlijk Wetboek.

De werkgever en de werknemer zijn verplicht zich als een goed werkgever en een goed werknemer te gedragen.